جزوه آسیب شناسی علوم ازمایشگاهی
آسیبشناسی علوم آزمایشگاهی به تحلیل خطاهای احتمالی در سه مرحله اصلی کار آزمایشگاهی میپردازد: پیش تحلیلی، تحلیلی و پساتحلیلی. مرحلهٔ پیشتحلیلی بیشترین سهم خطاها را دارد و شامل نمونهگیری نادرست، لیز شدن نمونه (همولیز)، آلودگی، رقیقشدن ناخواسته، عدم رعایت زمان ناشتا بودن، نوع لوله نامناسب و انتقال یا نگهداری غلط نمونه است. این خطاها میتوانند نتایج بیوشیمی، هماتولوژی یا ایمنیشناسی را بهشدت تغییر دهند. در مرحلهٔ تحلیلی، خطاهای مربوط به دستگاهها، کیتها، واکنشها و تکنیکها بررسی میشود. کالیبراسیون ناقص، کنترل کیفی نامناسب (QC)، رانش دستگاه، خطاهای پیپتاژ، تداخلات شیمیایی و وجود عوامل مزاحم (مانند لیپمی، ایکتر یا همولیز) از موارد مهماند. روشهای کنترل کیفیت داخلی (IQC) و خارجی (EQA) برای تشخیص و اصلاح این خطاها آموزش داده میشود. در مرحلهٔ پساتحلیلی، خطاهای ثبت، تفسیر، تأخیر گزارشدهی، اشتباه در واردکردن دادهها و ارتباط ناکافی بین آزمایشگاه و پزشک مورد توجه است. همچنین تحلیل «پرچمها» و نتایج غیرطبیعی بحرانی (Critical Values) و نحوه برخورد با آنها بررسی میشود. هدف این درس افزایش دقت، صحت و قابلیت اعتماد نتایج آزمایشگاهی و کاهش خطاهای انسانی و سیستمی برای ارتقای کیفیت خدمات تشخیصی است.
دیدگاهتان را بنویسید